Sebze meyve atıkları gübreye dönüşüyor

Ekonomi Haberleri

ABONE OL

Diyarbakır'da semt pazarlarında çöpe giden sebze meyve atıkları gönüllüler tarafından toplanıp, çeşitli işlemlerin ardından kompost gübreye dönüştürülerek yeniden tarıma kazandırılıyor.

Gönüllü kadınların topladıkları atıklar, arazide ayrıştırılıp bir dizi işlemden geçirildikten sonra organik gübreye dönüştürülüyor.

Kayapınar Kaymakamı ve Belediye Başkan Vekili Ünal Koç, çöpe giden günde 4 ton atığın gübreye dönüştürüleceğini ifade ederek, "Projeyi, Topraktan Tabağa Kalkınma Kooperatifi ile yürütüyoruz. Bu proje ile artık bir taraftan bu atıkları geri dönüştürmüş olacağız bir taraftan da çiftçilerimize destek vereceğiz ve aslında toprağımızı iyileştireceğiz. Sonbaharda inşallah bunları çiftçilerimize ücretsiz olarak vereceğiz. Onlar da topraklarında değerlendirecekler. Amacımız kimyasalların toprağa daha az gitmesini sağlamak ve toprakta suyu daha fazla tutabilmek" diye konuştu.

'EVDE ÇÖPÜMÜZÜ AYRIŞTIRARAK 2,5 MİLYON TON KOMPOST ELDE EDEBİLİRİZ'

Proje Danışmanı Çevre Mühendisi Eda Çetinkaya Dalgıç, İstanbul, Ankara ve İzmir'i modellediklerinde nüfus olarak Türkiye'nin üçte birine denk geldiğini ve günlük 900'ün üzerinde kurulan semt pazarlarındaki organik atıklardan yılda 370 bin ton kompost elde edilebileceğini dile getirerek, şunları söyledi:

"Bunu tarım arazilerinde kullandığımızda da yaklaşık 75 bin dönüm araziye verilebilmektedir. Ayrıca şunu da belirtmek gerekiyor; Türkiye'de toplamda 32 milyon ton organik katı atık üretiliyor. Kişi başı günde 1,2 kilogram atık üretiyoruz. Bunun da yaklaşık yüzde 60'ının organik atık olduğu istatistiklerde tespit edilmiş durumda. Evlerde çöpümüzü ayrıştırdığımızda ve bu komposta dönüştürüldüğünde yılda 2,5 milyon ton kompost elde edebiliriz. Kompost alanında plastik, kağıt ve diğer yabancı maddelerin ayrıştırmasını yaptıktan sonra organik atığımızı kahverengi atık dediğimiz ağaç dalları, budama parçaları, çim atıkları ya da buğday ekinleriyle belli oranlarda karıştırarak, harman gerçekleştiriyoruz. Daha sonra 1,5 metre yüksekliğinde bir yığın halinde her gün peşi sıra gelecek şekilde sıralıyoruz. 4 hafta boyunca 2-3 günde 1 karıştırma yaparak kompostu olgunlaştırmaya çalışıyoruz. İkinci evrede ise karıştırmaya hiç gerek kalmıyor ve kendi halinde kompost alanımızda beklemesini sağlıyoruz. Bu da yaklaşık olarak 1 ay sürüyor. Sonra bir sundurmada yüksek yığınlar halinde yaklaşık 3 aylık bir süre olgunlaşmaya geçmesi gerekiyor. Daha sonra da çiftçilerin kullanılmasına hazır hale geliyor."

'SAĞLIKLI GIDA SAĞLIKLI NESİLLER'

Projenin Mardin ekibinden sosyolog Beril Günay da çalışmayla toprağın verimini artırmayı hedeflediklerini belirterek, "Toprağın onarımını yapmaya ve böylece aslında üreticiyi mutlu etmeye ama aynı zamanda da bu onarılmış verimli topraklardan gelecek sağlıklı gıdalarla da tüketiciyi mutlu etmek ve bireylerin daha sağlıklı gıdalar tüketmesini istiyoruz. Sağlık gıda, sağlıklı nesiller. Bu projeyle atığı kaynağında azaltmaya çalışıyoruz ama en önemlisi de sorunun kaynağına inmeye çalışıyoruz. Yani sosyolojik açıdan yaptığımız analizlerle bu projenin nasıl bir fayda sağlayacağını öngörmeye çalışırken bir yandan da pazar yerlerindeki üreticilerle, pazarcılarla, çiftçilerle, tüketicilerle konuşuyoruz" dedi.

BELEDİYE PERSONELİ EĞİTİLDİ

Kayapınar Belediyesi Temizlik İşleri Müdürü Çevre Mühendisi Hatice Kübra Akyıldız ise belediye personelini projeye ilişkin eğittiklerini anlatarak, "Sebze meyve atıklarının kaynağında ayrıştırılmasını öğrettik. Şimdi de her gün pazar temizliğimizden önce atıklarımızı yerinde ayrıştırıyoruz. Sebze ve meyve atıklarını kompost alanına götürüyoruz. Kuru atıklarımızla birleştirip beklemeye bırakıyoruz. Günlük nem ve sıcaklık kontrollerini yapıyoruz" diye konuştu.